Badania statystyczne – metodologia

Ważnym obszarem działalności Stowarzyszenia KOPIPOL jest repartycja zainkasowanych przychodów z praw. Podział środków dokonywany jest w oparciu o wyniki badań statystycznych struktury kopiowania reprograficznego przeprowadzanych przez CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej.  

Badania struktury kopiowania poszczególnych kategorii twórczości odbywają się metodą tzw. podwójnej kopii. W ich toku wykonuje się drugą kopię każdego materiału zwielokrotnianego w miejscu prowadzenia badań (tj. w punktach kserograficznych). Zebrane w ten sposób materiały są następnie szczegółowo analizowane i w oparciu o tę analizę uzyskuje się obraz struktury kopiowania reprograficznego utworów objętych ochroną prawno-autorską. Zasadniczym celem badania jest oszacowanie udziałów poszczególnych typów utworów (kategorii twórczości) w ca­ło­ści materiałów podlegających ochronie z tytułu praw autorskich kopiowanych w komercyjnych punktach reprograficznych. Badanie uwzględnia oszacowanie udziału utworów autorów polskich, zagranicznych i tłumaczeń z języ­ków obcych na polski. Ustalone kategorie twórczości podlegające kopiowaniu to: twórczość naukowo-techniczna, literacka, muzyczna, słowno-muzyczna, plastyczna, fotograficzna, architektoniczna i architektoniczno-urbanistyczna oraz ludowa.

Badania prowadzone są cyklicznie od 2006 r. Pierwsza i druga fala badań objęły punkty kserograficzne ulokowane w pięciu dużych miastach ze względu na ich dominującą pozycję w ogólnym wolumenie kopiowanych materiałów. W kolejnych do badania włączano inne miasta, również mniejsze ośrodki akademickie, tak żeby uwzględnić publikacje o charakterze lokalnym. W ostatniej fali w 2025 r. badanie przeprowadzono w następujących miastach: Warszawie, Krakowie, Toruniu, Opolu i Katowicach.

W oparciu o uzyskane wyniki Stowarzyszenie KOPIPOL przekazuje środki organizacjom zbiorowego zarządzania właściwym dla poszczególnych kategorii twórczości. W przypadku braku OZZ właściwej dla danej kategorii twórczości wyłonionej w badaniu, środki są pozostawione na koncie Stowarzyszenia, do czasu wskazania właściwej OZZ przez ministra.

Stowarzyszenie KOPIPOL jest organizacją właściwą, jeżeli chodzi o twórczość naukową i techniczną. Udział przypadający na tę kategorię twórczości (wyłaniany w taki sam sposób, jak w przypadku wszystkich kategorii twórczości, tj. metodą podwójnej kopii) oraz kwota wyliczona na tej podstawie jest dzielona przez Stowarzyszenie bezpośrednio pomiędzy autorów przez nie reprezentowanych – twórców utworów naukowych i technicznych.

Misją Stowarzyszenia jest ochrona interesów twórców dzieł naukowych i technicznych, dlatego podejmuje ono działania, aby dotrzeć do autorów, których utwory są zwielokrotniane w ramach dozwolonego użytku. Podział środków należnych reprezentowanym przez siebie twórcom Stowarzyszenie opiera na wynikach badań, przeprowadzanych przez CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej, wykonywanych techniką dziennika internetowego, co pozwala na monitorowanie zachowań respondentów w zakresie kopiowania utworów naukowych i technicznych. Następnie w oparciu o egzemplarze obowiązkowe zgromadzone w Bibliotece Narodowej w Warszawie ustalani są uprawnieni krajowi twórcy utworów naukowych i technicznych publikujący w wydawnictwach, które osiągnęły udział powyżej minimum podziałowego w strukturze kopiowanych materiałów chronionych prawem autorskim. W wyniku realizacji opisanej procedury podziałowej uzyskuje się niezbędne dane identyfikujące podmiot uprawniony – twórcę i jego utwór podlegający kopiowaniu (imię i nazwisko twórcy oraz nazwy wydawnictw, numery ISBN lub ISSN, jak również tytuły utworów) oraz należną mu kwotę wynagrodzenia stanowiącą rekompensatę za dokonywane w ramach dozwolonego użytku korzystanie z jego utworu.

Image

Stowarzyszenie Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych KOPIPOL

ul. Warszawska 21 lok. 31, 25-512 Kielce
Tel.: +48 (41) 341 54 39
Fax: +48 (41) 341 54 47
E-mail: kopipol@kopipol.org.pl